افزایش ۲۴۰درصدی ظرفیت چابهار

کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه شامل افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان چنانچه بخواهند از نزدیک ترین راه به آب های آزاد دسترسی پیدا کنند، چاره ای جز استفاده از بندر چابهار ندارند بر همین اساس این بندر در گسترش مبادلات تجاری و بازرگانی کشورهای منطقه اهمیت زیادی دارد و با اجرای توافقنامه همکاری ایران و هند در توسعه، چابهار به مرکز ترانزیت، انرژی و تجارت منطقه تبدیل خواهد شد.

 

کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه شامل افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان چنانچه بخواهند از نزدیک ترین راه به آب های آزاد دسترسی پیدا کنند، چاره ای جز استفاده از بندر چابهار ندارند بر همین اساس این بندر در گسترش مبادلات تجاری و بازرگانی کشورهای منطقه اهمیت زیادی دارد و با اجرای توافقنامه همکاری ایران و هند در توسعه، چابهار به مرکز ترانزیت، انرژی و تجارت منطقه تبدیل خواهد شد.

در فاز نخست اجرای این توافقنامه همکاری، ظرفیت بندر چابهار از ۲.۵میلیون تن به ۸.۵میلیون تن افزایش می یابد و هم زمان با تحقق این هدف گذاری، با لایروبی اسکله کنونی شهید بهشتی، امکان پهلوگیری کشتی های با ظرفیت بیش از ۸۰هزار تن نیز در این بندر فراهم می شود. در این میان نقطه قوت فعال شدن کریدور چابهار برای هند، دسترسی آسان و تضمینی این کشور از طریق بنادر غربی خود به بازارهای آسیای میانه و به ویژه افغانستان از مسیر ایران است.

از سوی دیگر در شرایطی که پاکستان هند را متهم می کند که این کشور با حضور در افغانستان در پی بی ثبات کردن پاکستان است، صادرات هند به افغانستان با چالش مواجه شده است بر همین اساس مقرر شد امسال ۷محموله گندم هند از مسیر ایران به افغانستان ترانزیت شود که تاکنون ترانزیت دو محموله انجام شده است.

چابهار؛ یک بندر، یک کریدور

اهمیت توسعه چابهار به همین جا ختم نمی شود. روی دیگر سکه حضور هند در چابهار، تاسیس مسیر ریلی چابهار- زاهدان است که با اجرایی شدن موافقت نامه تاسیس کریدور بین المللی حمل ونقل و ترانزیت هند-ایران و افغانستان موسوم به کریدور چابهار، ایران می تواند از طریق شبکه ریلی به آسیای میانه تا چین و روسیه متصل شود. در این تفاهم نامه، هند برای سرمایه گذاری یک میلیارد و ۳۰۰میلیون دلاری در این مسیر ریلی به طول ۶۱۰کیلومتر داوطلب شده است. پروژه ای که از سال گذشته زیرسازی آن از محل بودجه داخلی وزارت راه و شهرسازی آغاز شده و صرفا قرار نیست به اتکای مشارکت هندی ها اجرایی شود.

طبق پیش بینی عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، راه آهن چابهار – زاهدان در ۳سال آینده به بهره برداری می رسد و زمینه ترانزیت شدن کل بارهای مسیر افغانستان که از مرز میلک سیستان و بلوچستان عبور می کند را فراهم می آورد. از سوی دیگر با توسعه بندر چابهار و اتصال این بندر تجاری به هرات افغانستان از طریق خطوط ریلی، حوزه اقیانوس هند با آسیای مرکزی پیوند می خورد و ظرفیت های بالقوه ترانزیتی منطقه سیستان و بلوچستان فعال می شود؛ منطقه ای که از دیرباز به واسطه توسعه نیافتگی هرگز نتوانسته جمعیت مورد انتظار را در خود اسکان دهد و اینک تراکم جمعیت در آن به ۴.۸نفر در کیلومترمربع می رسد. باوجوداین پیش بینی می شود با توسعه کریدور چابهار، اسکان در منطقه سیستان و بلوچستان نیز افزایش یابد.

کاهش ۳۰درصدی هزینه صادرات هند از طریق کریدور چابهار

برآوردها حاکی از این است که توسعه بندر چابهار و اتصال آن به کریدور بین المللی شمال- جنوب، تجارت هند با اروپا را نیز به مسیر استراتژیک ایران منتقل می کند چراکه تجارت هند با اروپا از طریق دریای سرخ، کانال سوئز و دریای مدیترانه انجام می شود که جایگزینی آن با مسیر ایران و کریدور شمال- جنوب، تا ۳۰درصد از هزینه ترابری کالاهای صادراتی هند می کاهد.

از سوی دیگر بنا بر اظهارات وزیر راه و شهرسازی در زمان امضای توافقنامه توسعه بندر چابهار، برای ترویج استفاده از این کریدور، تخفیف هایی نیز برای هزینه های بندری و ترانزیت در نظر گرفته شده است. آخوندی گفته بود برای فعال کردن کریدور چابهار برای ترانزیت زمینی حدود ۵۰ درصد هزینه ترانزیت تخفیف داده می شود و در بخش دریایی نیز برای پهلوگیری و هزینه های ترمینالی تخفیف های ۳۰ درصدی و ۵۵ درصدی پیش بینی شده است. امتیازاتی که با توجه به حجم سنگین مبادلات کالایی در منطقه، می تواند منجر به تغییر استراتژی بسیاری از کشورها برای استفاده از این دالان حمل ونقل بین المللی شود.